Cảm nghĩ của em về bài thơ sang thu lớp 9 ngắn gọn hay nhất

0
99

Có ai mà không ngỡ ngàng, không xao xuyến và bâng khuâng mỗi khi giao mùa, khi chứng kiến sự thay đổi của thiên nhiên cảnh vật. Bức tranh thiên nhiên trong khoảnh khắc ấy gieo vào trái tim ta bao bồi hồi,, say đắm cùng với bao giai điệu của đất trời. Ta sẽ bắt gặp đâu đây tâm trạng ấy khi gặp được những dòng thơ đầy tinh tế và sâu sắc đến nao lòng khi đọc những dòng thơ qua một thoáng ” Sang thu” của nhà thơ Hữu Thỉnh.

 

Ta từng đắm chìm trong men say của mùa xuân tình thắm hương đượm sắc,hay tràn trề sức sống hay cái nắng giòn tan rực rỡ của tiết trời mùa hạ thì cũng sẽ phải ngất ngây mà thốt lên khi thấy sự nhẹ nhàng đằm thắm, lả lướt của sắc thu. Cảnh sắc trời thu tươi sáng, dịu mát trong sáng đã khiến cho bao tâm hồn thơ say đắm.

 

cam-nghi-của-em-ve-bai-tho-sang-thu

 

Nhỏ nhẹ mà khiêm nhường Hữu Thỉnh đã góp vào bản hòa ca của đất trời nhừng vẻ đẹp bình dị mà đậm đà sắc hương của xứ sở, quê hương.

Một số bài viết hay liên quan:

  1. Cảm nghĩ về bài Thương vợ
  2. Cảm nghĩ về bài Ánh trăng
  3. Cảm nghĩ về bài Bánh trôi nước

Mở đầu bài thơ ta sẽ cảm nhận được thật rõ nét sự tinh tế của tác giả:

 

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Hình như thu đã về.

 

Mở ra trước mắt người đọc là hình ảnh vô cùng quen thuộc của làng quê Bắc Bộ: mùi hương ổi là mùi hương quen thuộc của quê hương, mùi bị đặc trưng đầy ngọt ngào và ngon mát được tạo nên sự chăm chỉ cần cù của những người vun trồng ổi. Hương ổi mạnh mẽ, đậm đà sánh mịn phả vào tâm hồn nhà thơ như đánh thức giác cảm để báo hiệu một mùa thu tươi mát trong lành đã ghé thăm. Động từ “phả” diễn tả một cách mạnh, nhanh cho người đọc cảm nhận thật rõ nét mùi hương của những trái ổi căng mọng, thơm lừng. Hình ảnh đám làn sương mới thú vị làm sao:

 

“Sương chùng chình qua ngõ”

 

” Chùng chình” đã gợi lên hình ảnh nàng thiếu nữ kiều diễm, nhẹ nhàng, e lệ đang bước những bước chân chậm rãi đi ngắm cảnh đất trời sang thu. Khắp xóm làng chìm trong những màn sương huyền ảo, man mát phả lẫn đâu đây mùi hương thơm của những trái ổi chín, tinh nghịch dừng chân trên những tán lá xanh non. Vẻ đẹp ấy cũng dễ dàng khiến cho trái tim bất kỳ một con người nào thổn thức và ngỡ ngàng. Khiến nhà thơ phải thốt lên tự hỏi rằng: ” Hình như thu đã về”. Thật dễ thương và thi vị làm sao!

 

Khổ thơ thứ hai đã thâu tóm và bộc lộ rõ sự cảm nhận tinh tế của tác giả về mùa thu:

 

“Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu”

 

Sông mùa thu chẳng ổn ào, vội vã, cũng chẳng hối hả, gấp gáp như mùa hạ mà bỗng như con người được nghỉ ngơi, thư giãn sau lũy tre làng để cùng tác giả ngắm nhìn và đắm chìm vào cảnh sắc tuyệt diệu của sắc thu. Những chú chim cũng bắt đầu hối hả đi tránh rét, trên bầu trời yên bình ấy, lại tràn ngập những cánh chim xinh xắn thật khiến con người ta bất giác mỉm cười mà thốt lên rằng bình yên và đẹp quá. Nổi bật trên bầu trời thu xanh ngắt ấy là hình ảnh độc đáo đám mây vắt nửa mình. Hình ảnh đám mây thật đặc biệt và thú vị làm sao khi chỉ vắt nửa mình  để sang thu. Đám mây như cô gái thu xinh đẹp, diễm lệ thuần khiết nhưng cũng không kém phần hấp dẫn làm sao! Mọi cảnh vật đều hài hòa và tinh tế.

 

Khổ thơ cuối như đưa ta về với chân trời cảm xúc mới:

 

“Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi”

 

Khổ thơ cuối như lấy cảnh ngụ tình, như đang nói lên sự chiêm nghiệm về cuộc đời của chính nhà thơ vậy. Những thăng trầm sóng gió của cuộc đời, những giông tố, mệt mỏi ngoài kia trên con đường mưu sinh của mỗi con người rồi cũng sẽ đến một thời khắc nào đó mà trở nên an tĩnh, con người cũng từ đó mà nhẹ nhàng và bình tĩnh đón nhận hơn. Sẽ chẳng còn sự mạnh mẽ sôi nổi, hiếu kỳ của tuổi trẻ nữa nhưng con người ấy sẽ chẳng để những sóng gió ngoài kia quật ngã dễ dàng đâu.

 

Nắng và ” mưa” ở đây biểu thị cho sóng gió, vất vả mà cuộc sống mang đến cho con người trên bước đường trưởng thành. Sấm cũng như vậy dù sấm có mạnh mẽ, dữ dội đến đâu nhưng khi gặp những hàng cây đứng tuổi sẽ bớt đi sự tinh nghịch và bất ngờ. Phải chăng đây chính là ý nghĩa nhân sinh sâu sắc mà tác giả muốn gửi gắm đến mỗi chúng ta.

 

Hình ảnh thơ chân thực, ngôn từ tinh tế, cách so sáng độc đáo cùng giọng thơ dí dỏm mà không kém phần sâu lắng nhà thơ Hữu Thỉnh đã mang đến mỗi chúng ta những rung động, xúc cảm mênh mang và đặc biệt khi nhắc đến mùa thu. Hương sắc đất trời Việt luôn là bình dị và ấm lòng nhất, là thứ cảm xúc đặc biệt mỗi khi nhắc đến sắc trời quê hương, trái tim ta sẽ không thôi thổn thức mỗi khi đứng trước cảnh giao mùa. Bài thơ ” Sang thu” của nhà thơ Hữu Thỉnh xứng đáng là bài thơ sáng trong chùm thơ ca về mùa thu.

Cảm nhận bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh (bài 2)

Thu là thơ của đất trời, là “bình minh mát” của lòng người (Xuân Diệu). Viết về thu, đã có bao áng thơ hay tuyệt tác nhưng có lẽ chỉ khi đến với Hữu Thỉnh, ta mới có thể cảm nhận được phần nào cái “cốt tủy chung tình bên trong” của nó. Tất cả mọi vẻ đẹp ở “bề sau, bề sâu, bề xa” của mùa thu đều được gửi gắm qua bài thơ “Sang thu”- tác phẩm mà có lẽ đến mãi sau này, ta vẫn không thể ngừng thương nhớ.

Hữu Thỉnh là một trong những nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sớm gần gũi với thiên nhiên cây cỏ, thơ ông được thừa hưởng cái dạt dào trong cảm xúc về quê hương, đất nước và con người. Ngòi bút của ông rất bắt nhạy với những gì mong manh nhẹ nhàng tưởng như khó nắm bắt nhất. Đó là lí do vì sao khi cảm xúc chợt tìm đến thi nhân, trong cái tiết hanh hanh của thu mới, của hạ cũ, nhà thơ không thể kìm lòng được mà phải cầm bút viết bài thơ “Sang thu” (1977). Đó được coi như những dòng chia sẻ chân thành của một tâm hồn tinh tế trước thiên nhiên giao mùa, cũng là nơi gửi gắm biết bao chiêm nghiệm kín đáo về mùa thu mới của cuộc đời, của con người và dân tộc.

“Từ Homero đến Kinh Thi, đến ca dao Việt Nam”, thu vẫn luôn là nguồn cảm hứng bất tận của các thi nhân. Riêng trong làng thơ Việt, ta đã không ít lần bắt gặp một mùa “Thu điếu” trong thơ Nguyễn Bính, một “Tiếng thu” trong thơ Lưu Trọng Lư, một “Thơ duyên” trong thơ Xuân Diệu…. Và mùa thu trong Hữu Thỉnh là mùa đáng nhớ nhất, ấn tượng nhất với những chuyển biến tế vi từ cuối hạ sang đầu thu. Chính việc lựa chọn thời điểm độc đáo ấy đã khiến cho người đọc cảm nhận rõ ràng sự vận động, luân chuyển của thời gian, không gian tạo vật. Càng đọc, ta càng cảm phục hơn trước cái tài thâu tóm của nhà thơ.

Đến với khổ thơ đầu, ta như được hòa mình trong bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp của làng quê Việt Nam thật sống động:

“Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về”

Câu thơ mở đầu với cụm từ “bỗng nhận ra” diễn tả thật chính xác cảm xúc ngỡ ngàng, thú vị trước sự đổi thay đột ngột của thiên nhiên cảnh vật. Điều đầu tiên cuốn hút tôi là chi tiết “hương ổi”, một chi tiết khá mới mẻ và độc đáo đối với thơ ca thời bấy giờ. Nếu như người xưa thấy thu qua “ngô đồng nhất diệp lạc”, thi sĩ Xuân Diệu đón chào thu bằng hình ảnh “rặng liễu đìa hiu đứng chịu tang” (Đây mùa thu tới), vị Tam Nguyên Yên Đổ yêu thu từ chiếc “lá vàng trước gió khẽ đưa vèo” (Thu điếu), Lưu Trọng Lư gửi gắm thu trong “con nai vàng ngơ ngác” (Tiếng thu), thì Hữu Thỉnh lại lựa chọn “hương ổi”. Ông tâm sự: “giữa trời đất mênh mang, giữa cái khoảng khắc giao mùa kỳ lạ thì điều khiến cho tâm hồn tôi phải lay động, phải giật mình để nhận ra đó chính là hương ổi. Với tôi, thậm chí là với nhiều người khác không làm thơ thì mùi hương đó gợi nhớ đến tuổi ấu thơ, gợi nhớ đến buổi chiều vàng với một dòng sông thanh bình, một con đò lững lờ trôi, những đàn trâu bò no cỏ giỡn đùa nhau và những đứa trẻ ẩn hiện trong triền ổi chín ven sông… Nó giống như mùi bờ bãi, mùi con trẻ… “.

Hóa ra đó là mùi hương quen thuộc, dân dã, mộc mạc luôn vấn vương mãi trong tâm hồn người con yêu xứ, mùi hương của tuổi thơ, của tiếng cười, của bình yên và hạnh phúc. Điều đặc biệt ở chỗ hương thơm ấy không những nồng nàn, đậm đặc mà cũng như thấm thoát, dìu dịu, thoang thoảng, lan tỏa khắp không gian đất trời. Điều đó thể hiện rõ nhất ở động từ “phả”. đây cũng được coi như một thành công nghệ thuật của bài.

Trong cái không gian đậm mùi thu ấy, thấp thoáng hình ảnh “Sương chùng chình” nhẹ lướt qua đường, qua thôn xóm, tựa như bóng dáng một thiếu nữ yểu điệu, thướt tha, nhẹ nhàng lướt qua đánh thức tâm hồn thi nhân. Chỉ với hai hình ảnh “hương ổi” và “sương” giàu giá trị gợi hình gợi cảm, tác giả như vẽ ra trước mắt ta một mùa thu đặc trưng của mỗi làng quê Việt Nam trong cái tiết trời se se, mát mẻ, dễ chịu, gợi trong lòng người đọc cảm giác bâng khuâng, xao xuyến lạ lùng.

Câu thơ thứ tư không còn là bức tranh thiên nhiên nữa mà đó đã trở thành bức tranh tâm cảnh, bức tranh của lòng người: “Hình như thu đã về”. Tôi nhớ người chàng thi sĩ “sẵn sàng ân ái” Xuân Diệu khi nói về thu có lần từng thốt lên rằng: “Đây mùa thu tới, mùa thu tới”. Câu thơ reo lên như có gì vừa vui mừng, háo hức, vừa như chồng chất thêm cả niềm lo sợ, tiếc nuối thời gian. Ở Hữu Thỉnh, ta lại bắt gặp một sự hoài nghi, lưỡng lự, một điều gì đó chưa rõ ràng trong cảm xúc. Phải chăng thiên nhiên chưa đủ làm nên một mùa thu trọn vẹn hay chính tâm hồn thi sĩ chưa kịp sẵn sàng để đón chào sự đổi thay của tạo vật? Tác giả đã cảm nhận mùa thu bằng rất nhiều giác quan khác nhau. Từng câu từng tiếng thoát ra đều thể hiện rõ sự tinh tế, sâu sắc trong cách nhìn, cách cảm cuộc sống.
Thế giới quan, nhân sinh quan của nhà thơ tiếp tục được mở rộng với bức tranh thu tuyệt tác:

“Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu”

Hình ảnh đầu tiên hé lộ với dòng sông “dềnh dàng” thong thả, lững lờ trôi. Gợi ra trong ta cảm giác về một mùa thu êm đềm, chảy trôi như tam thế của một “người khách bộ hành phiêu lãng” (Thế Lữ), đang thư thái vừa đi vừa ngắm cảnh đôi bờ. Trên trời, mấy cánh chim đã “vội vã” bay về Nam tránh rét. Hữu Thỉnh thật tinh tế khi sử dụng cụm từ “được lúc” và “dềnh dàng”, có nghĩa chỉ đến mùa thu, mọi vật mới biến đổi như thế. Đó là những thay đổi, biến chuyển của thiên nhiên trong giây phút giao mùa.

Đặc biệt gây sự chú ý cho độc giả là “đám mây mùa hạ vắt nửa mình sang thu”. Cố nhiên, đây không phải hình ảnh tả thực. Câu thơ đọc lên tưởng chừng như vô lý nhưng lại ẩn chứa cái có lý của cảm xúc. Hình ảnh đám mây độc đáo bắc ngang qua mùa hạ và mùa thu chính là phản chiếu của tâm hồn thi nhân: Thu đã đến thật rồi, nhanh và vội vã quá. Chỉ còn đây tâm hồn nhà thơ đang ngập ngừng, bâng khuâng, tiếc nuối như muốn níu kéo thời gian, níu kéo chút chói chang, nồng nàn của mùa hạ. Bước chân thi sĩ đã gần chạm đến mùa thu mà trong lòng vẫn vấn vương chút nắng hạ. Là gì đây nếu không phải trái tim chan chứa yêu thương, gắn bó với cuộc sống này?

Không chỉ tinh tế trong cách sử dụng từ ngữ, cách lựa chọn hình ảnh mà t còn thấy ở Hữu Thỉnh một tâm hồn nhạy cảm, một tình yêu và sự gắn bó thiết tha với quê hương đất nước. Chính bởi lẽ đó, bức tranh “sang thu” mới hiện lên thật sống động và có hồn đến vậy.
Nếu như hai khổ thơ đầu nghiêng về mù thu của đất trời thì đến khổ thơ kết, tác giả lại hướng chúng ta về một mùa thu của lòng người với những trải nghiệm của chính bản thân mình.

“Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”

Vẫn là những hình ảnh thiên nhiên của mùa hạ với nắng, mưa, sấm. Nhưng cách diễn tả của nhà thơ thật tinh tế: Nắng vẫn còn nhưng không rực rỡ, chói chang. Mưa vẫn còn nhưng không ào ạt. Sấm vẫn còn nhưng không dữ dội. Tất cả những gì đặc sắc nhất của mùa hạ dường như vẫn còn chì có điều tất cả đã vơi dần, vơi bất ngờ, vơi vội vã. Hình ảnh ấy rất phù hợp với không khí thời điểm giao mùa. Hạ chưa hết mà thu đang qua. Mùa nọ nối tiếp mùa kia, góp vào cuộc đời chung khúc giao hưởng ý nghĩa. Bên cạnh đó, ta còn ấn tượng hơn với tầng lớp ẩn dụ đằng sau câu chữ, gợi liên tưởng về những tác động của ngọai cảnh đến con người. “Hàng cây đứng tuổi” hay cũng chính là những con người đang bước vào tuổi trung niên, những con người đã bước qua tuổi trẻ- cái thời vàng son sôi nổi, cái thời mà con người ta có quyền phung phí những ước mơ, hoài bão. Giờ đây, đối với những người dày dặn kinh nghiệm trong phong ba bão táp của cuộc sống, mọi thứ đã trở nên điềm tĩnh và vững vàng hơn, trước thời cuộc, trước sự thách thức của khó khăn và sự đổi thay của xã hội.

Ý thơ nhẹ nhàng mà thấm thía, chất chứa bao suy ngẫm của thi nhân về cuộc sống đã chạm vào sợi dây đồng cảm của mỗi chúng ta. “Thơ đi từ chân trời của một người đến chân trời của tất cả”, và Hữu Thỉnh đã làm được điều đó. Bài thơ cho ta hiểu thêm và trân trọng hơn dòng tâm sự của những thế hệ đã qua, đặc biệt là tâm sự thầm kín mag chân thành nhất từ trái tim người nghệ sĩ.

Hengmingway từng nói, đại ý: Một tác phẩm hay là một tác phẩm tuân theo nguyên lý “tảng băng trôi” một phần chìm, bảy phần nổi. Tôi cho rằng “Sang thu” chính là một thi phẩm như thế. Chỉ với ba khổ thơ ngắn ngủi, khiêm nhường, nhà thơ đã thực sự mang đến cho người đọc những cảm xúc rất riêng. Bài thơ kết cấu rõ ràng, mạch lạc, ngôn ngữ giàu sắc thái biểu cảm, hình ảnh thơ chân thực, đa nghĩa, giọng điệu với những trạng thái biến chuyển tinh vi, sâu sắc, không chỉ khắc họa thành công bức tranh thiên nhiên mùa thu tiêu biểu của làng quê Việt Nam mà còn lắng lại trong tâm trí chúng ta một mùa thu của cuộc đời cùng những tâm tư thật xúc động.

Xuân, hạ, thu, đông, bốn mùa luân chuyển. Cùng với sự phát triển không ngừng, văn học bao giờ cũng đặt ra một chuẩn mực mới. Nhưng có lẽ “Sang thu” của Hữu Thỉnh vẫn sẽ còn đủ sức vượt qua “mọi sự băng hoại của thời gian”, sẽ còn sống mãi với muôn đời, góp vào cuộc sống chung những cảm xúc vấn vương về thiên nhiên, quê hương, đất nước, cho lòng người thêm trong sạch và phong phú hơn.